شهرهایی که به فکر شهروندان خود هستند

a

صفحه اصلی    آرشیو مقالات

1

  

  شهرهایی که به فکر شهروندان خود هستند

  «شهر هوشمند» این روزها به عنوان یکی از مفاهیم جدید در جوامع بشری، راه خود را به ادبیات برنامه ریزی توسعه شهری باز کرده و روز به روز بر محبوبیت آن افزوده می شود. گرچه اصطلاح «شهر هوشمند» همچنان در سطحی گسترده در ادبیات مدیریت و برنامه ریزی شهری استفاده نمی شود اما همچنان تعریف یک چارچوب مدون و استاندارد و ارائه تعریفی جامع برای آن، موضوع بسیاری از مقالات و مطالعات علمی و دانشگاهی محسوب می شود.

به گزارش روابط عمومی گروه فن‌آوا: «شهر هوشمند» این روزها به عنوان یکی از مفاهیم جدید در جوامع بشری، راه خود را به ادبیات برنامه ریزی توسعه شهری باز کرده و روز به روز بر محبوبیت آن افزوده می شود. گرچه اصطلاح «شهر هوشمند» همچنان در سطحی گسترده در ادبیات مدیریت و برنامه ریزی شهری استفاده نمی شود اما همچنان تعریف یک چارچوب مدون و استاندارد و ارائه تعریفی جامع برای آن، موضوع بسیاری از مقالات و مطالعات علمی و دانشگاهی محسوب می شود.

اما مهمترین سوال این است که تعریف واقعی «شهر هوشمند» چیست؟ واقعیت این است که هیچ تعریفی که در سطح جهانی برای شهرهای هوشمند مورد پذیرش و اتفاق نظر باشد، وجود ندارد. در حقیقت مفهوم «شهر هوشمند» از شهری به شهر دیگر یا کشوری به کشور دیگر - البته بسته به میزان و نوع توسعه، اشتیاق به تغییر، منابع و جاه طلبی ساکنان آن - با هم تفاوت می کند. در نتیجه تعریف و تعبیری که از شهر هوشمند مثلاً در هند می شود، با تعریفی که از آن در اروپا ارائه می شود، تفاوت چشمگیری خواهد داشت. حتی در داخل خود هند نیز یک تعریف ثابت از «شهر هوشمند» وجود ندارد.

البته برای یک شهر هوشمند، برخی مرزبندی های تعریفی برای هدایت این شهرها با سمت آنچه که ایده آل و مدنظر شهروندان و مدیران آن است، وجود دارد. مثلاً برای ساکنان شهرهای هند، یک شهر هوشمند شهری است که در آن فهرستی از علاقمندی هایی چون زیرساخت و خدمات به چشم می خورد که این نیازمندی ها در حقیقت سطح جاه طلبی و خواسته های شهروندان این شهرها را نشان می دهد. پس تا اینجا مشخص شد که سطح جاه طلبی و مطالبات مردم نیز خود به نوعی در تعریف شهرهای هوشمند موثر است. بنابراین برنامه ریزان، مدیران شهری و در رأس همه آنها، شهرداران برای پوشش خواسته ها و نیازهای شهرنشینان، در ایده آل ترین حالت ممکن سعی می کنند تا کل «اکوسیستم» شهری را ارتقا دهند که این توسعه از چهار رکن اساسی یعنی توسعه جامع قانونی و زیرساخت های فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی تشکیل می شود. این توسعه را می توان یک برنامه بلندمدت در نظر گرفت و شهرها می توانند علاوه  بر همکاری با یکدیگر، در توسعه این زیرساخت های جامع، بر لایه های «هوشمندی» خود نیز بیافزایند.

در رویکری تحت عنوان شهرهای هوشمند، هدف اصلی ارتقا و معرفی شهرهایی است که زیرساخت های هسته ای فراهم آورده و کیفیت بالای زندگی برای شهروندان و همین طور محیط زیستی پاک و پایدار و اجرای راهکارهای «هوشمند» را فراهم می آورند.

همچنین بر اساس آخرین نظریه های تکامل یافته مدیریت شهری، مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات، شهر هوشمند باید داری 6 معیار اصلی ذیل باشد:

 1- مدیریت و حاکمیت هوشمند (Smart Governance): مدیریت حجم بالایی از اطلاعات و داده هایی که در شهرهای هوشمند توسط حسگرها و سیستم ها جمع آوری می شود، باید مورد تحلیل دقیق قرار گرفته و به بهترین نحو هدایت و استفاده شود. این امر لازمه داشتن یک مدیریت و حاکمیت هوشمند است تا با به حداقل رساندن بروکراسی های اداری، روند کنترل و مدیریت هوشمند این شهرها را تسریع کند. به عنوان مثال، با بکارگیری زیرساخت های هوشمند شهری، امکان تحلیل داده های جمع آوری شده و استفاده از نتایج این تحلیل ها برای برنامه ریزی میزان نیاز به منابع در آینده و اجرای برنامه های حفظ و نگهداری شهر مهیا می شود. مثلاً سنجش مداوم کیفیت آب می تواند وجود آلودگی در آب را در ابتدایی ترین مراحل آن مشخص و از یک فاجعه جلوگیری کند.

2- شهروندان هوشمند (Smart Citizen): در شهرهای هوشمند، این فقط زیرساخت ها نیستند که از فناوری بهره مند می شوند بلکه همه شهروندان نیز همراه با تکنولوژی حرکت می کنند. آنها در مسیریابی از مسیریاب ها و نقشه های آنلاین استفاده می کنند تا کوتاه ترین، کم ترافیک ترین و بهینه ترین مسیر از نظر مصرف سوخت را انتخاب کنند. این شهروندان، با استفاده از گجت های هوشمند، حتی روند سلامتی خود را نیز زیر نظر دارند.

3- محیط زندگی (Smart Environment) و محل زندگی (Smart Home) هوشمند: در شهرهای هوشمند و با کمک اینترنت اشیاء، تمام بخش های محیط زندگی کاملاً هوشمندانه مدیریت می شود. از روشن شدن چراغ ها در زمان غروب آفتاب گرفته تا مدیریت سیستم های سرمایشی و گرمایشی خانه ها، همه چیز کاملاً هوشمند مدیریت می شود. بدین ترتیب، بهره وری مصرف به بالاترین سطح خود می رسد.

4- اقتصاد هوشمند (Smart Economy): بانک های هوشمند، سیستم ها و درگاه های پرداخت،  صدور کارت ها و بلیط های هوشمند و زیرساخت های مالی آنلاین، دریافت عوارض و مالیات از طریق اینترنت و... همگی بخشی از چرخه اقتصادی شهرهای هوشمند محسوب می شوند.

5- حمل ونقل هوشمند (Smart Mobility): استفاده از چراغ های راهنمایی هوشمند، ناوگان حمل ونقل هوشمند که توسط سیستم های یکپارچه هدایت و کنترل می شوند، تأثیر چشمگیری در کنترل ترافیک و جابه جایی مسافران به نحو مطلوب دارند.

6- انرژی هوشمند (Smart Energy): در شهرهای هوشمند، ساختمان های اداری و مسکونی به دلیل استفاده از فناوری های نوین، راندمان و کارآیی بالاتری خواهند داشت و میزان مصرف انرژی آنها نیز کمتر خواهد بود. همچنین تمام اطلاعات و الگوهای مصرف این ساختمان ها با کمک نرم افزارهای یکپارچه مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و کنترل می شود. شبکه های توزیع هوشمند برق، آب و گاز و همین طور سیستم های روشنایی هوشمند اماکن عمومی و معابر، بخش مهمی از زیرساخت های شهرهای هوشمند محسوب می شوند.

البته با اضافه شدن فناوری های جدیدی مانند اینترنت اشیاء و تأثیر این فناوری بر حوزه خدمات شهری، هم اکنون شاهد گسترش دایره تعریف شهرهای هوشمند هستیم. بر اساس پیش بینی های موسسه «مک کنزی»، تا سال 2020 میلادی ارزش صنعت شهرهای هوشمند به بیش از 400 میلیارد دلار افزایش خواهد یافت که 600 شهر در سراسر دنیا را در بر خواهد گرفت. بر اساس این گزارش، این 600 شهر هوشمند، 60درصد از تولید ناخالص ملی کل جهان را تا سال 2025 میلادی به خود اختصاص می دهند.

با توجه به تعاریفی که از شهرهای هوشمند ارائه شد، بد نیست نمونه ای از یک شهر هوشمند را بررسی کنیم. مجله معتبر «فوربز»، فهرستی از 10 شهر برتر هوشمند جهان در سال 2017 میلادی منتشر کرده که «نیویورک» یک بار دیگر در صدر این فهرست قرار دارد. فوربز، بر اساس شاخص Cities in Motion 2017 دانشکده کسب وکارIESE  این فهرست را اعلام کرده است که در این گزارش تمام جنبه هایی که سبب «پایداری» و «کیفیت» زندگی در 180 شهر اصلی جهان می شود، مورد تحلیل قرار گرفته است. براساس این بررسی ها، پس از نیویورک، لندن در رتبه دوم قرار دارد.

این چهارمین نسخه از گزارش شاخص Cities in Motion است که از سوی مرکز استراتژی و جهانی سازی دانشکده کسب وکار IESE منتشر می شود. در گردآوری این گزارش، تحلیلگران 79 شاخص را در 10 جنبه مختلف زندگی شهری مورد بررسی قرار داده اند که شامل اقتصاد، فناوری، سرمایه انسانی، همبستگی اجتماعی، توسعه در سطح بین الملل، محیط زیست، جابجایی و حمل ونقل، مدیریت شهری، حاکمیت دولتی و حکمفرمایی می شود.

نتایج این بررسی نشان می دهد که تقریباً در تمامی این جنبه های مورد بررسی، شهرهایی از آمریکای شمالی و اروپا پیشتاز بوده اند. دانشکده کسب وکار IESE تلاش می کند تا این رده بندی را به ابزار شاخصی برای شهرداران، مدیران شهری و کمپانی های سراسر جهان تبدیل کند تا بتوانند با کمک آن، کیفیت زندگی شهروندان خود را ارتقا دهند.

 نیویورک؛ مرکز کیهان یا پایتخت جهان؟

تاکنون به برخی مناطق جهان لقب «مرکز» داده شده است که نیویورک یکی از آنهاست. برخی دیگر، این شهر را «مرکز کیهان» یا «پایتخت جهان» نامگذاری کرده اند. این شهر شناخته شده، حالا از حیث هوشمندی و بکارگیری زیرساخت های هوشمند، نام خود را به عنوان قلب شهرهای هوشمند جهان نیز مطرح کرده است.

این شهر، در حالی عنوان هوشمندترین شهر جهان را در اختیار دارد که همچنان به دنبال سرمایه گذاری روی تکمیل و یکپارچه سازی شبکه تکنولوژی است. مقامات این شهر، همچنین از عزم جدی خود برای بسترسازی خدمات اینترنت پرسرعت با پهنای باند بالا، در سراسر شهر تا سال 2025 میلادی خبر داده اند. در صورت پیاده  سازی این طرح، نیویورک گسترده ترین و سریع ترین شبکه اینترنت بدون سیم شهری جهان را در اختیار خواهد داشت که اجرای این طرح، دسترسی به اینترنت با سرعت های فراتر از چند گیگابیت بر ثانیه را محقق می کند.

 جامعه ای باکیفیت

شاید به زعم بسیاری از کارشناسان، دسترسی به وسیع ترین و پرسرعت ترین شبکه اینترنت بدون سیم جهان به تنهایی برای داشتن یک شهر هوشمند کفایت نکند اما باید به این اتفاق مهم نیز اشاره کرد که مجله هوشمند «هادسون یاردز» (Hudson Yards)  به تازگی و با همکاری «مرکز علوم و پیشرفت های شهری نیویورک»، اقدام به تشکیل نخستین «جامعه واجد شرایط کیفی» در آمریکا کرده است. هدف از این طرح، ایجاد منطقه مسکونی- تجاری با وسعت 158 هکتار است که در آن یک مرکز آموزشی، فضای عمومی 5.6 هکتاری و همینطور یک نیروگاه برق و سیستم مدیریت زباله مرکزی وجود دارد.

این منطقه به عنوان یک پایلوت جهت بررسی کیفی زندگی مدرن و هوشمند شهری در مقیاسی کوچک تر محسوب می شود. در این منطقه، مقامات نیویورک با نظارت بر داده های مربوط به کیفیت هوا، ترافیک و تولید و مصرف انرژی، اقدامات و مدیریت هوشمندانه ای را در نظر می گیرند. طبق زمان  بندی اعلام شده؛ قرار است بهره برداری نهایی از این منطقه هوشمند تا سال 2025 میلادی به اتمام برسد.

 ترافیک هوشمند (MIDTOWN IN MOTION)

یکی از اجزای مهم دیگر در هوشمندسازی نیویورک، طرح ترافیکی هوشمند موسوم به Midtown in Motion  است. مقامات نیویورک امیدوارند بتوانند با کمک حسگرهای هوشمند تحت شبکه و دوربین های ترافیکی، بر ترافیک تقریباً همیشگی این شهر فائق آیند. در فاز نخست این برنامه که در ماه جولای 2011 آغاز شد، 100 سنسور مایکروویو، 32 دوربین کنترل ترافیک و دوربین های کنترل سرعت در 23 چهارراه و تقاطع به شهر نیویورک اضافه شد. برآوردهای اولیه از اجرای این طرح، حاکی از بهبود 10درصدی در زمان سفرهای شهری بود.

امنیت هوشمند (IDEASCALE PILOT PROJECT)

امنیت یکی از دغدغه های اصلی مردم شهرنشین از بدو زندگی شهری تاکنون بوده است. از سویی، شهرهای آمریکایی همیشه در زمینه جرم و جنایت، آمارهای نگران کننده ای داشته اند؛ بنابراین مقامات نیویورک امیدوارند با ارتقای زیرساخت ها، امنیت عمومی در شهر را افزایش دهند. به منظور مقابله با جرایم نیز پلیس و مقامات شهر نیویورک سیستم «پایش صوتی آکوستیک» تیراندازی راه اندازی کرده که این سیستم قادر است با دقت بسیار بالا، به محض شلیک یک گلوله، در کسری از ثانیه محل شلیک را شناسایی کند. سپس یک اپراتور با بررسی مجدد آثار صوتی به جامانده، سایر احتماًلات نظیر صدای انفجار منبع اگزوز خودرو، صدای آتش بازی یا موارد دیگر را از صدای گلوله تمییز می دهد. پس از آنکه از شلیک گلوله اطمینان حاصل شد، نزدیک ترین یگان پلیس به محل حادثه، از طریق تبلت یا تلفن هوشمند مطلع می شود. مقامات نیویورک معتقدند این فناوری، زمان واکنش به جنایات را کاهش داده و احتماًل دستگیری مجرمان را افزایش می دهد.

فارغ از تمامی این شاخص ها، نیویورک در زمینه کنترل آلودگی هوا ( برنامه COMMUNITY AIR SURVEY )، کاهش انتشار گازهای گلخانه  ای (برنامه ACCELERATED CONSERVATION AND EFFICIENCY)، آموزش رایگان زنان جهت کارآفرینی و خدمات کسب وکار ( برنامه WOMEN ENTREPRENEURS NYC)، کنترل بودجه ( برنامه OPERATIONAL EXCELLENCE)، ارتباط راحت و مستقیم با پلیس (پروژه IDEASCALE PILOT)، تلفیق تکنولوژی و آموزش (SHORT CYCLE EVALUATION CHALLENGE)، کاهش تلفات سوانح رانندگی (طرح VISION ZERO VIEW)، سنجش کیفی سلامت کودک (طرح CHILD CARE CONNECT)، برنامه کاهش میزان پرینت های کاغذی (PRINT SMART) و همینطور معرفی و عرضه نرم افزار هوشمند کنترل خانه های هوشمند (MYNYCHA)، را نیز به خوبی پیاده سازی و اجرا کرده که تمامی این طرح ها توانسته اند حلقه های زنجیره مورد نیاز برای یک شهر هوشمند را فراهم کنند.

آنچه که مسلم است، مطرح شدن نام نیویورک و موفقیت آن به عنوان هوشمندترین شهر جهان، حاصل تعهد و پایبندی، نظارت و همکاری میان ادارات و نهادهای مختلف این شهر - چه بخش دولتی و چه خصوصی - است. همچنین، رویکرد «مردم محور» به عنوان یک«شهر هوشمند» این روزها به عنوان یکی از مفاهیم جدید در جوامع بشری، راه خود را به ادبیات برنامه ریزی توسعه شهری باز کرده و روز به روز بر محبوبیت آن افزوده می شود. گرچه اصطلاح «شهر هوشمند» همچنان در سطحی گسترده در ادبیات مدیریت و برنامه ریزی شهری استفاده نمی شود اما همچنان تعریف یک چارچوب مدون و استاندارد و ارائه تعریفی جامع برای آن، موضوع بسیاری از مقالات و مطالعات علمی و دانشگاهی محسوب می شود.

منبع ماهنامه فن‌آوا / محسن عارفی روزنامه نگار و مترجم


تاریخ : 1396/08/07-12:02:16 | بازدید : 258
برچسب :

نظرات كاربران - 0 نظر
ثبت ديدگاه
نشاني ايميل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌هاي موردنياز علامت‌گذاري شده‌اند *